Afscheid van Jan van Ginkel

Een van de ‘Jannen’ van het eerste uur heeft afscheid genomen van het bestuur van het Gilde. Jan van Ginkel was betrokken bij de oprichting van het Jeneverbesgilde en heeft zich sterk ingezet voor dit gilde. Door zijn creativiteit kwamen er meer zaken aan de orde dan uitsluitend het beheer van jeneverbesstruiken. Hij deed veel aan voorlichting en met zijn optreden als Waggel Jan heeft hij menig bijeenkomst in Drenthe opgeluisterd. De wisselexpositie, een kruikje jeneverbes-jenever, dreuge worst met jeneverbessmaak en een film voor RTV Drenthe kwamen uit zijn koker voort. Op gepaste wijze is afscheid van deze nestor genomen. Het Gilde gaat hem missen.

Ook in Engeland is er aandacht voor de jeneverbes. Ze hebben daar nu miljoenen besjes verzameld. Op termijn hopen ze weer een uitgebreide collectie van deze, ook voor hen iconische boomsoort, te beschikken.

Teven is er in het artikel aandacht voor de situatie in Nederland. Het Jeneverbesgilde is daarvoor een goed aanspreekpunt. Naast het AD kwam het nieuws ook in De Stentor, Tubantia en De Geldenlander.

Lees hier hele artikel van Renske Baars.

Het begint een goede traditie te worden om voor de vrijwilligers van de diverse Jeneverbesbrigades in Drenthe een praktijkdag te organiseren, waarin iedereen weer bijgepraat wordt. Zo ook dit jaar op een particulier terrein nabij Grolloo. Bijna alle ‘brigades’ waren vertegenwoordigd. Na de middag werden jeneverbessen vrijgesteld van eik, berk, bramen en overhangende dennen. Tevens werd het werken met de lier in de praktijk uitgelegd en geoefend. Al met al weer een nuttige en aangename dag, georganiseerd door medewerkers van Landschapsbeheer Drenthe. Waarvoor dank.

De jeneverbessen in het Mantingerzand zijn bij velen bekend. Een mooie jeneverbesreservaat bestaat er bijna niet. Gelukkig is Natuurmonumenten zuinig op hun struwelen en stellen ze regelmatig vrij van berken en dennen. Zo ook dit jaar. In het Mantingerveld is ruimte geschapen voor de jeneverbes, een schitterende conifeer die door gebrek aan ruimte in de knel was gekomen. In een gebied waar de jeneverbes van oudsher groeit, zijn berkenboompjes verwijderd en is de bodem afgeplagd zodat deze bijzondere boom hier weer kan ontkiemen.

Jeneverbes in de knel

De jeneverbes is iets bijzonders. Soms een boom, soms een struik. Het is naast de taxus en grove den de enige inheemse naaldboom van Nederland. Een karakteristieke verschijning die prachtige struwelen kan vormen op onze zandgronden. Het gaat alleen al tijden niet goed met de jeneverbes. Tussen circa 1850 en 1950 nam het areaal enorm af door ontginningen en aanplant van naaldbomen. De laatste decennia kwam de luchtvervuiling daar nog eens bij. Open, zandige plekken waar de jeneverbessen konden ontkiemen, werden steeds zeldzamer.

Nieuwe openheid

In het Mantingerveld ging in 2004 bovendien een deel van de jeneverbesstruwelen verloren door brand. De bodem werd hierdoor voedselrijker en raakte direct begroeid met berken. De jeneverbes was kansloos. Om ruimte te scheppen en de bodem weer schraal te maken, zijn de berkenbomen nu met groot materieel weggehaald en is de bodem geplagd. De nieuwe openheid geeft de jeneverbessen weer kansen om te ontkiemen.

Effecten verminderen

Uit onderzoek blijkt dat jeneverbesstruwelen gevoelig zijn voor het neerslaan van stikstof uit de lucht. Eén van de veroorzakers is de kolencentrale (RWE) in de Eemshaven. Daarom is de kolencentrale de verplichting aangegaan om Natuurmonumenten te helpen bij het nemen van maatregelen die de effecten van stikstof uit de lucht verminderen.

 

 

Beste Jeneverbesbrigade en overige ‘Vrienden van Kraloo’ !

Op vrijdag 18 november beleefden wij weer een van de vele hoogtepunten op Kraloo, namelijk het plaggen van het talud en het vlakkere gedeelte daar schuin links achter! Afgelopen woensdag hadden Pieter en ik met rood/wit lint de contouren al uitgezet in de hoop, dat de kraan de verste uithoeken zou kunnen halen ivm de schuinte en de laag hangende takken. Om 08.00 uur was de firma ‘De Roo Drente BV’ al present en werd vlot een start gemaakt. Heel vakkundig manoevreerde kraanmachinist Jurre de grote grijper tot het verste punt aan de bovenrand van het dal.

Behoedzaam werd steeds het lint gevolgd, want ook de mannen van De Roo dragen de Jeneverbes een warm hart toe ! Gestaag werd steeds duidelijker hoe het eindresultaat zou gaan worden. Ondertussen reed de tractor met de grote kipper steeds op en neer naar het pad tegen de es aan, waar diverse oude aardappelkuilen werden vol gestort. Rond 12.30 uur was de klus geklaard. Als ik goed heb bij gehouden is er in totaal ± 90 m³ grond afgevoerd.

 

Ná de lunchpauze moesten wij nog aan de slag op het achterpad. De aardappelkuilen waren ondertussen vol en het restant van de grond lag nog in grote hopen op het pad. Heel mooi werd door de kraan hier een wal van ± 1 meter hoog van gemaakt evenwijdig aan het pad. Super! Wij hadden al wat langer geleden ontdekt, dat hier nog aardig wat oud landbouwplastic in de grond zit. Dit hadden wij met de hand uit willen graven, maar omdat er een kraan in de buurt was kon dit nu gelijk gebeuren. Er kwam véél meer uit de grond dan wij verwacht hadden!

Gelukkig had Jan Mager een aanhanger bij zich. Het was nog een hele klus om het plastic van grond te ontdoen en het op te laden. Om 14.30 uur namen wij afscheid van de mannen van De Roo en bedankten hen voor het geweldige werk wat zij geleverd hadden! In een hele goede sfeer is alles perfect verlopen! Wij kunnen hier ontzettend blij mee zijn! (en zijn dat dus ook!)

Jan is aansluitend naar de stort in Hoogeveen gereden en de hele vracht bleek zo’n 400 kilo te zijn. Ongelooflijk! Omdat wij de natuur hiermee een goede dienst hadden bewezen, werden er geen stortkosten berekend. Prima zaak!

Het geweldig mooie eindresultaat !!!!

Het is nu zaak om nog tijdens dit seizoen de achterliggende bosrand terug te zetten en te dunnen. Onze ‘zandverstuiving’ moet straks voldoende licht en lucht krijgen om zich te kunnen ontwikkelen. Wellicht zitten er nog Jeneverbes-bessen in de grond die nu kunnen gaan kiemen. De volgende week zal er bekalkt worden, teneinde ongewenste ammoniakverbindingen te voorkomen. Daarna wil ik proberen om aan heideplagsel/ –zaad te komen en dat hier op enkele stukjes te gaan uitstrooien.

Goed mensen, een heel relaas, maar het was dan ook een bijzondere dag voor ‘ons’ Kraloo !!